Een les in vrijheid: Herdenken met een lach en een traan

Op 10 april 2026 vond de jaarlijkse herdenking plaats bij het Twentol-monument in Deventer. Het was een waardige bijeenkomst; de zon scheen op het verzorgde monument, de vlag hing precies zoals het hoorde en de gedichten van de kinderen waren dankzij de nieuwe geluidsinstallatie voor iedereen goed verstaanbaar. Ook de burgemeester en het 4 en 5 mei comité waren aanwezig.

Toch ontbrak er iets — of beter gezegd: iemand.

Door een ongelukkige miscommunicatie over de datum was er niemand van The Highland Regiment aanwezig. In de veronderstelling dat de herdenking op 24 april zou plaatsvinden, hadden wij die dag allemaal vrij genomen. Toen die middag het bericht kwam dat we gemist werden, stond het schaamrood ons op de kaken. We baalden enorm.

Een bijzonder alternatief

Na kort overleg en welgemeende excuses mochten we onze fout rechtzetten. Op de dag dat wij oorspronkelijk in de agenda hadden staan, 24 april, mochten we gastlessen verzorgen op school. Gewapend met een PowerPoint-presentatie en een interactieve quiz stonden we voor de klas.

We vertelden de kinderen wie we zijn en wat we doen, maar vooral: waarom we het doen. Vrijheid is immers niet vanzelfsprekend. We vinden het essentieel om die boodschap over te dragen aan de jeugd; dat er mensen zijn geweest die hun grootste goed — hun leven — hebben gegeven voor de vrijheid waarin wij nu leven. Zeker met de huidige situatie in de wereld is dat een besef dat we nooit mogen verliezen.

Muziek met een verhaal

Natuurlijk was er ook ruimte voor onze instrumenten en de traditionele kleding. De afsluitende quiz bewees dat de leerlingen goed hadden opgelet: de meeste vragen werden foutloos beantwoord! We legden hen uit dat wij niet ‘zomaar’ muziek maken. Met elke noot vertellen we het verhaal van de mensen die we nooit mogen vergeten.

En zoals we met een knipoog zeiden: “Een doedelzak klinkt nooit vals, alleen anders dan je verwacht.”

Applaus op het schoolplein

Hoewel we twijfelden of we binnen moesten spelen — een doedelzak klinkt in een klaslokaal behoorlijk indrukwekkend — vonden we buiten op het schoolplein de perfecte oplossing. Terwijl we de instrumenten stemden en begonnen te spelen, kwamen zelfs buurtbewoners even kijken. Met een luid applaus van de kinderen en de buurt namen we afscheid. Het schaamrood was inmiddels verdwenen; het was een dag geworden die we niet hadden willen missen.